Intranette yapay zekâ asistanı: neyi çözer, nerede durmalı?

Kurumsal bir AI asistanı hangi kaynaklardan cevap vermeli, yetki sınırı nasıl kurulur ve neden "senin adına işlem yaptım" diyen bir asistan tehlikelidir?

Kurumsal bir yapay zekâ asistanı, doğru kurulduğunda intranetin en çok kullanılan bileşeni olur; yanlış kurulduğunda ise güvenilmez bir tahmin makinesine dönüşür. Aradaki farkı belirleyen üç karar vardır: hangi kaynaktan cevap veriyor, kimin gözüyle bakıyor ve ne yapmasına izin var.

Kaynak: uydurma yerine belge

Genel amaçlı bir dil modeli, şirketinizin izin prosedürünü bilmez. Bildiğini sanarak cevap verirse ortaya makul görünen ama yanlış bir metin çıkar — ve bu, cevapsızlıktan daha pahalıdır.

Doğru mimari, cevabı kurumun kendi içeriğine dayandırmaktır: soru anlamsal olarak yüklü dokümanlarla, yayındaki duyurularla ve diğer org içeriğiyle eşleştirilir, bulunan parçalar modele bağlam olarak verilir ve modelden yalnızca bu bağlamdan cevap vermesi istenir. Bağlamda yoksa asistanın "bu bilgi bende yok" demesi bir kusur değil, doğru davranıştır.

Bunun bir sonucu var: asistanın kalitesi doküman kalitenizle sınırlıdır. Politikalarınız güncel değilse asistan da güncel değildir. İyi haber şu ki bu görünür bir eksiklik — cevapsız kalan sorular içerik planınızı doğrudan yazar.

Yetki: kimin gözüyle bakıyor?

En kritik tasarım kararı budur. Asistan, verileri yönetici yetkisiyle okursa, kullanıcının normalde göremeyeceği bir bilgiyi cevabın içinde sızdırabilir: başka bir departmana hedeflenmiş duyuru, bir başkasının performans notu, etik hat bildirimi.

Doğru yaklaşım, tüm okumaların çağıranın kendi kimliğiyle yapılmasıdır. Böylece asistan, kullanıcının kendi elleriyle göremeyeceği hiçbir veriye erişemez; izolasyon ayrı bir kontrol listesi değil, veritabanının zaten uyguladığı kural olur. Bu ilkeyi güvenlik sayfamızda ayrıntılandırdık.

Aynı mantık gizlilik gerektiren akışlar için de geçerlidir: etik hat bildirimleri, nabız anketi cevapları ve performans verisi asistanın bilgi tabanına hiç girmemelidir.

Eylem: nerede durmalı?

"Benim yerime izin talebi oluştur" isteği cazip bir özelliktir. Ama bir asistanın sessizce kayıt oluşturması, geri alınması zor bir güven sorunu üretir.

İki savunulabilir model vardır. Birincisi onay kartı: model bir eylem önerir, kullanıcı görüp onaylar, ancak o zaman işlem yapılır — ve işlem yine kullanıcının kendi yetkisiyle çalışır, yani asistan kimsenin yapamayacağı bir şeyi yapamaz. İkincisi salt-okunur asistan: hiç yazma yapmaz, kullanıcıyı doğru ekrana yönlendirir.

Bizde ikisi bir arada: eylem ajanı onay kartıyla çalışan İK'ya Sor'da; her ekrandan açılan WeAI asistanı ise bilinçli olarak salt-okunurdur. Aynı yeteneği iki yerde yarım yarım uygulamak yerine sınırı net tuttuk — ve asistan bu sınırı kullanıcıya baştan yazıyor.

Asla kabul edilmemesi gereken üçüncü model ise şudur: hiçbir şey yapmadığı hâlde "senin adına oluşturdum" diyen asistan.

Kaynak göstermek

İyi bir asistan cevabın altında dayandığı belgeleri listeler ve o belgeye tek tıkla gitmeyi sağlar. Bunun iki faydası var: kullanıcı doğrulayabilir, ve yanlış bir cevabın kaynağı hızla bulunup düzeltilebilir. "Bana güven" diyen bir asistan yerine gösterebilen bir asistan.

Ölçüm ve maliyet

İzlenmesi gereken üç şey: hangi sorular soruluyor, hangileri cevapsız kaldı ve kullanım hacmi. İlk ikisi içerik planı üretir; üçüncüsü maliyeti öngörülebilir kılar, çünkü model çağrıları kullanım başına ücretlendirilir.

Cevapsız kalan soruların düzenli gözden geçirilmesi, asistanı zamanla daha iyi hâle getiren tek pratiktir — modeli değiştirerek değil, eksik dokümanı yazarak.

Uygulama içi yardım

Asistanın az konuşulan ama en çok kullanılan işlevi, şirket verisi değil ürünün kendisi hakkındaki sorulardır: "bu duyuruyu sadece bir departmana nasıl gönderirim", "izin bakiyemi nereden görürüm". Bu sorular dokümanlarda değil, uygulamanın nasıl çalıştığı bilgisinde saklıdır.

Bu yüzden asistanın bilgi tabanında modüllerin ne yaptığı ve hangi işin hangi ekrandan yapıldığı da bulunmalıdır. Bir ek fayda: kapalı modüllerin bu bilgiden çıkarılması gerekir — kullanıcıya, org'unda açık olmayan bir özelliği anlatmak, olmayan bir şeyi vaat etmektir.

Nereden başlamalı?

Asistanı ilk günden açmayın. Önce doküman merkezinin düzenli ve güncel olması gerekir; boş bir bilgi tabanına bağlanan asistan, ilk üç soruda güvenini kaybeder. Doküman düzenini doküman yazımızda, kurulum sırasını 90 günlük planda anlattık.